ลูกจ้างยื่นใบลาออกแล้ว กำหนดให้มีผลปลายเดือน แต่ระหว่างที่ยังไม่ถึงวันลาออก นายจ้างกลับเห็นว่าลูกจ้างมีพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม จึงคิดว่า “ไหน ๆ ก็จะไปแล้ว ถ้าทำผิดก็ให้ออกไปเลยวันนี้ไม่ได้หรือ”
คำถามคือ ถ้านายจ้างให้ออกก่อนวันที่ใบลาออกมีผล แบบนี้ยังถือว่าลูกจ้างลาออกอยู่ หรือจะกลายเป็นนายจ้างเลิกจ้าง แล้วค่าชดเชยล่ะ ต้องจ่ายหรือไม่
เริ่มจากคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10161/2551 ก่อน คดีนี้ลูกจ้างยื่นหนังสือลาออกไว้และกำหนดให้มีผลในอนาคต แต่ก่อนถึงวันที่การลาออกมีผล นายจ้างกลับไม่ให้ลูกจ้างทำงานต่อ แม้จะให้หยุดก่อนกำหนด แต่ไม่ได้เป็นกรณีที่นายจ้างตั้งข้อกล่าวหาว่าลูกจ้างกระทำความผิดร้ายแรง แล้วใช้เหตุนั้นเลิกจ้าง ศาลจึงถือเอาการลาออกของลูกจ้างเป็นเหตุที่ทำให้สัญญาจ้างสิ้นสุดตามวันที่ลูกจ้างกำหนดไว้ เพียงแต่นายจ้างเป็นฝ่ายทำให้ลูกจ้างไม่ได้ทำงานและไม่ได้รับค่าจ้างในช่วงก่อนถึงวันนั้น ผลคือ นายจ้างต้องชดใช้เงินเท่ากับค่าจ้างที่ลูกจ้างควรได้รับจนถึงวันที่การลาออกมีผล แต่ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยในฐานะการเลิกจ้าง
อ่านถึงตรงนี้ นายจ้างบางคนอาจคิดว่า “อ๋อ ถ้าลูกจ้างยื่นลาออกแล้ว จะให้ออกก่อนก็ได้ อย่างมากก็จ่ายเงินถึงวันลาออก”
ถ้าคิดแบบนั้น ขอให้อ่านอีกคดีหนึ่งก่อนค่ะ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3129/2558 เริ่มต้นคล้ายกันมาก ลูกจ้างแสดงความประสงค์ลาออกวันที่ 7 เมษายน 2552 โดยกำหนดให้มีผลวันที่ 10 พฤษภาคม 2552 ดังนั้นในช่วงก่อนวันที่ 10 พฤษภาคม สัญญาจ้างยังมีผลอยู่ ลูกจ้างยังเป็นลูกจ้าง นายจ้างก็ยังเป็นนายจ้างตามปกติ
แต่คดีนี้ไม่เหมือนคดีแรกตรงที่ ก่อนจะถึงวันลาออก นายจ้างออก หนังสือเลิกจ้าง เสียก่อน โดยระบุว่าลูกจ้างจงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย และประมาทเลินเล่อจนทำให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง
ตรงนี้เองที่เรื่องเปลี่ยน
เพราะในวันที่ออกหนังสือเลิกจ้าง ใบลาออกของลูกจ้างยังไม่ถึงวันที่มีผล สัญญาจ้างจึงยังไม่สิ้นสุด เมื่อนายจ้างเป็นฝ่ายบอกให้ความสัมพันธ์สิ้นสุดลงทันทีโดยอ้างว่าลูกจ้างกระทำความผิด การสิ้นสุดสัญญาครั้งนี้จึงเป็น การเลิกจ้างของนายจ้าง ไม่ใช่เพียงการปล่อยให้ใบลาออกมีผลตามปกติ
และเมื่อเลือกเลิกจ้างเพราะกล่าวหาว่าลูกจ้างทำผิด นายจ้างก็ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าลูกจ้างผิดจริง
คดีนี้ศาลฟังข้อเท็จจริงแล้วว่า ลูกจ้างไม่ได้กระทำความผิดตามที่นายจ้างกล่าวอ้าง เหตุที่นายจ้างใช้เป็นฐานในการเลิกจ้างจึงฟังไม่ได้ ผลคือ นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชย รวมทั้งเงินและสิทธิจากการเลิกจ้างรายการอื่นตามที่ศาลวินิจฉัย ไม่ใช่เพียงจ่ายค่าจ้างถึงวันที่ลูกจ้างตั้งใจจะลาออกเท่านั้น
นี่จึงเป็นเหตุผลที่สองคดีนี้ควรอ่านคู่กัน
คดีแรก ลูกจ้างยื่นลาออกแล้ว นายจ้างเพียงให้หยุดก่อนวันลาออก โดยไม่ได้หยิบความผิดขึ้นมาเป็นเหตุเลิกจ้าง ผลคือ จ่ายค่าจ้างถึงวันลาออก แต่ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
แต่คดีที่สอง ลูกจ้างก็ยื่นลาออกไว้เหมือนกัน เพียงแต่นายจ้างใจร้อนกว่า ออกหนังสือ เลิกจ้างเพราะกล่าวหาว่าลูกจ้างกระทำผิด ก่อนที่ใบลาออกจะมีผล พอไปถึงศาลกลับพิสูจน์ความผิดไม่ได้ ผลคือ กลายเป็นนายจ้างเลิกจ้าง และต้องจ่ายค่าชดเชย
ต่างกันตรงหนังสืออีกใบเดียว แต่ผลทางกฎหมายคนละเรื่องเลยค่ะ
เรื่องนี้จึงไม่ใช่ว่า เมื่อลูกจ้างยื่นใบลาออกแล้ว นายจ้างจะหมดสิทธิเลิกจ้าง หากระหว่างนั้นลูกจ้างกระทำความผิดจริง นายจ้างย่อมสามารถใช้สิทธิตามกฎหมายได้ แต่ก่อนจะเขียนว่า “เลิกจ้างเพราะกระทำความผิด” ต้องแน่ใจก่อนว่าความผิดนั้นมีจริงและพยานหลักฐานเอาอยู่
ถ้าจะอ้างฝ่าฝืนข้อบังคับ ก็ต้องดูว่าต้องมีหนังสือเตือนก่อนหรือไม่ หนังสือเตือนเดิมครบองค์ประกอบไหม การกระทำครั้งใหม่เป็นการกระทำผิดซ้ำหรือเปล่า ถ้าจะอ้างว่าร้ายแรงก็ต้องดูว่าพฤติการณ์หนักถึงระดับที่ไม่ต้องเตือนจริงไหม และถ้าจะอ้างมาตรา 119 ก็ต้องดูทีละวงเล็บว่า ข้อเท็จจริงครบองค์ประกอบหรือยัง
เพราะคำว่า “ไหน ๆ เขาก็จะลาออกอยู่แล้ว” ไม่ใช่องค์ประกอบของมาตรา 119
บางครั้งลูกจ้างยื่นใบลาออกมาเรียบร้อยแล้ว เหลือเพียงรออีกไม่กี่วัน ทุกอย่างกำลังจะจบตามทางของมัน แต่ความรู้สึกของคนเป็นนายจ้างก็เข้าใจได้ค่ะ วันหมดรักกันแล้วก็อยากให้ไปเสียที ไม่อยากเห็นหน้า ไม่อยากมีปัญหาเพิ่มอีก
เพียงแต่ก่อนจะรีบหยิบหนังสือเลิกจ้างขึ้นมาเซ็น ลองดูสองฎีกานี้ให้ดี
คดีหนึ่ง นายจ้างยอมให้เรื่องจบตามใบลาออก จ่ายเพียงค่าจ้างที่ขาดไปจนถึงวันลาออก
อีกคดีหนึ่ง นายจ้างอยากให้จบเร็วกว่าเดิม จึงออกหนังสือเลิกจ้างเพราะคิดว่าลูกจ้างผิด
สุดท้ายศาลบอกว่าลูกจ้างไม่ผิด
และนายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชย
จากเดิมในแฟ้มมีเพียง ใบลาออกหนึ่งใบ
ใจร้อนขึ้นมาหน่อย ก็เพิ่ม หนังสือเลิกจ้างอีกหนึ่งใบ
แล้วพอเหตุในหนังสือนั้นพิสูจน์ไม่ได้ ก็ได้ คำฟ้องเพิ่มมาอีกฉบับ
ตอนแรกแค่อยากให้เขาออกเร็วขึ้นไม่กี่วัน
สุดท้ายไม่ได้ลุ้นแล้วว่าเขาจะออกวันไหน
เปลี่ยนมาลุ้นแทนว่า…ค่าชดเชยต้องจ่ายเท่าไร
ทนายฝ้าย 💙🫶
โดยทนายฝ้าย
คลินิกกฎหมายแรงงาน
ปรึกษามีค่าใช้จ่าย