มีลูกทีมบางประเภทที่หัวหน้าจัดการยาก ไม่ใช่เพราะเขาทำงานไม่ดี แต่เพราะเขาเก่งมากเสียด้วย
ปิดการขายเก่ง ลูกค้าชอบ แต่ก็มาสาย ไม่เข้าประชุม ส่งงานไม่ตรงเวลา พอหัวหน้าเรียกคุย เจ้าตัวกลับคิดว่า “ผมขายได้ แล้วจะซีเรียสอะไรกับเรื่องมาสาย?”
เรื่องนี้จึงไม่ได้มีแค่ Behavior หรือพฤติกรรมที่เราเห็น แต่มี Attitude หรือความคิดที่อยู่ข้างหลังพฤติกรรมนั้นด้วย
มาสายคือ Behavior แต่การคิดว่า ในเมื่อฉันทำยอดได้ กฎบางอย่างก็ไม่จำเป็นต้องใช้กับฉัน คือ Attitude
ถ้าหัวหน้าแก้แค่พฤติกรรมด้วยการสั่งว่าต่อไปห้ามมาสาย เขาอาจมาตรงเวลาขึ้นพักหนึ่ง แต่ถ้าความคิดข้างในยังเหมือนเดิม วันหนึ่งพฤติกรรมเดิมก็มีโอกาสกลับมา เพราะเขาไม่ได้คิดว่าตัวเองทำอะไรผิด เพียงแต่คิดว่าหัวหน้ากำลังซีเรียสกับเรื่องที่ไม่สำคัญเท่านั้น
นี่จึงเป็นเหตุผลที่องค์กรไม่ได้ต้องการแค่คนเก่ง แต่ต้องการคนดีไปพร้อมกัน
ความดีในที่นี้ไม่ได้หมายถึงเป็นคนน่ารัก พูดเพราะ หรือไม่เคยทำผิด แต่หมายถึงความรับผิดชอบ มีวินัย เคารพกติกา และรู้ว่าตัวเองไม่ได้ทำงานอยู่คนเดียว
ความเก่งทำให้เกิดผลงาน แต่ทัศนคติเป็นตัวกำหนดว่าผลงานนั้นจะไปได้ไกลและยั่งยืนแค่ไหน
หัวหน้าจึงไม่ควรบอกเพียงให้ลูกทีมปรับทัศนคติ เพราะกว้างเกินกว่าจะรู้ว่าต้องปรับอะไร แต่ควรทำให้ชัดว่าองค์กรคาดหวังพฤติกรรมอะไร เช่น เข้าประชุมตรงเวลา ส่งรายงานตามกำหนด แจ้งล่วงหน้าเมื่อมีเหตุจำเป็น และที่สำคัญคือต้องใช้มาตรฐานเดียวกันกับทุกคน
เพราะถ้าวันหนึ่งคนขายเก่งมาสาย หัวหน้าคิดว่าช่างเขาเถอะ ยอดเขาดี วันรุ่งขึ้นไม่เข้าประชุม ก็คิดว่าไม่เป็นไร ลูกค้าเขาเยอะ ไม่นานคนเก่งคนนั้นก็จะเรียนรู้เองว่า ผลงานของเขาสามารถใช้แลกกับกติกาได้
แล้ววันหนึ่งหัวหน้าอาจเรียกเขามาคุยเรื่องทัศนคติไม่ดี ทั้งที่ถ้าย้อนกลับไปดูดี ๆ ทัศนคติแบบนั้นอาจไม่ได้เกิดขึ้นจากลูกทีมฝ่ายเดียว
บางส่วน…หัวหน้าเป็นคนสอนเขาเอง
เพราะทุกครั้งที่เรายอมให้ความเก่งเป็นข้อยกเว้น เราก็กำลังบอกเขาโดยไม่ต้องพูดว่า ถ้าเก่งพอ เรื่องอื่นต่อรองได้
และตรงนี้แหละที่น่ากลัวกว่าการมาสายเสียอีก
เพราะวันหนึ่งคนเก่งอาจยังทำยอดได้เหมือนเดิม แต่สิ่งที่หายไปก่อนยอดขายจะตก อาจเป็นความไว้ใจของทีม ความเป็นธรรมในสายตาคนอื่น และวินัยที่เคยมีร่วมกัน
สุดท้ายหัวหน้าอาจคิดว่าปัญหาคือ มีลูกทีมเก่งแต่ทัศนคติไม่ดี
แต่บางครั้งปัญหาจริง ๆ คือ
เราเคยชอบความเก่งของเขามาก จนเผลอสอนเขาว่า ความดีก็ไม่จำเป็น
ถ้าไม่อยากได้ลูกทีมแบบนั้น ก็อย่าเริ่มสร้างเขาขึ้นมาด้วยมือเราเองค่ะ
ยิ่งพร อินทร์ศรีชื่น
ทนายความ | วิทยากรด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และภาวะผู้นำ